Problematyka wykorzystywania seksualnego osób małoletnich w Kościele Katolickim - ujęcie interdyscyplinarne

Wiedza
Zna czynniki ryzyka wykorzystania seksualnego małoletnich w Kościele, posiada wiedzę na temat tego zjawiska
Powiązane efekty kierunkowe:
PS_W04, PS_W07
Metody weryfikacji:
Egzamin

Wiedza
Zna problematykę wykorzystania seksualnego osób małoletnich w różnych kontekstach społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki wykorzystywania seksualnego osób nieletnich w Kościele Katolickim w ujęciu interdyscyplinarnym.
Powiązane efekty kierunkowe:
PS_W04, PS_W07
Metody weryfikacji:
Egzamin

Umiejętności
Potrafi rozpoznać objawy i wskazać czynniki ryzyka wykorzystania seksualnego oraz zastosować odpowiednie formy prewencji i pomocy psychologicznej.
Powiązane efekty kierunkowe:
PS_U03, PS_U07
Metody weryfikacji:
Inne:Praca pisemna

Umiejętności
Potrafi wykorzystać wiedzę z zakresu prawa karnego w kontekście działań psychologicznych.
Powiązane efekty kierunkowe:
PS_U03, PS_U07
Metody weryfikacji:
Inne:Wystąpienie ustne

Kompetencje społeczne
Rozumie znaczenie popularyzowania wiedzy z zakresu psychopatologii społecznej, szczególnie w zakresie różnych form przemocy (w tym przemocy seksualnej), dla profilaktyki.
Powiązane efekty kierunkowe:
PS_K01
Metody weryfikacji:
Inne:Aktywność na zajęciach

Kompetencje społeczne
Aktywnie przeciwdziała i sam unika uprzedzeń, mitów i stereotypów dotyczących przemocy (także seksualnej) w różnych kontekstach społecznych.
Powiązane efekty kierunkowe:
PS_K05
Metody weryfikacji:
Inne:Aktywność na zajęciach

Konwersatorium:
1. Wprowadzenie w tematykę zajęć

2. Instytucjonalne wykorzystywanie seksualne 

3. Prawo karne i prawo kanoniczne w kontekście nadużyć seksualnych

4. Duchowny jako sprawca wykorzystywania seksualnego, cz. 1-2

6. Terapia sprawców przemocy seksualnej

7. Pokrzywdzeni wykorzystywaniem seksualnym ze strony duchowieństwa

8. Skutki wykorzystania seksualnego osób małoletnich

9. Duchowe skutki wykorzystywania seksualnego w Kościele katolickim

10. Rewiktymizacja i wtórna wiktymizacja pokrzywdzonych wykorzystaniem seksualnym

11. Diagnoza i terapia osób pokrzywdzonych

12. Profilaktyka i prewencja 

13. Odpowiedzialność przełożonych kościelnych za przestępstwa wykorzystania seksualnego małoletnich

Konwersatorium:
dyskusja, studium przypadku, wykład konwersatoryjny

Egzamin :
Egzamin ustny


Inne Wystąpienie ustne:
Wypowiedzi na zajęciach dotyczące tematyki poruszanego materiału


Inne Aktywność na zajęciach:
aktywny udział w dyskusji


Inne Praca pisemna:
referat

Egzamin ustny - 70% oceny końcowej, pozostałe oceny formujące (praca pisemna, aktywność w dyskusji i wypowiedzi na zajęciach) - 30%

Podstawowa:

1. Kodeks Karny. (1997). Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości. Art. 197-200 kk.


2. Franciszek. (2019, 2023). List apostolski „Motu proprio”. Vos estis lux mundi. Ojca Świętego Franciszka


3. Kusz, E. (2018). Instytucjonalne uwarunkowania sprzyjające wykorzystywaniu seksualnemu w Kościele. W: A. Żak i E. Kusz (red.), Seksualne wykorzystywanie małoletnich w Kościele. Problem – odpowiedź Kościoła – doświadczenie polskie (s. 137-161). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie.


4. Applewhite, M. (2018). Zrozumieć wykorzystywanie seksualne przez duchownych. W: A. Żak i E. Kusz (red.), Seksualne wykorzystywanie małoletnich w Kościele. Problem – odpowiedź Kościoła – doświadczenie polskie (s. 77-100). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie.


5. Prusak, J. (2020). Parafilie wśród księży Kościoła rzymskokatolickiego: co wiemy, czego i nie wiemy, o duchownych wykorzystujących seksualnie małoletnich. Psychiatria Polska, 54(3), 571-590.


6. Prusak, J. i Schab-Przybycień, A. (2021). Psychiczne i duchowe konsekwencje wykorzystania seksualnego w dzieciństwie u osób dorosłych. W: Cholewa, M., Studnicki, P. (Red). (2021). Wykorzystywanie seksualne osób małoletnich. Ujęcie interdyscyplinarne. Część I. Kraków: Scriptum.


7. Prusak, J. i Schab-Przybycień, A. (2022). Spiritual trauma as a manifestation of religious and spiritual struggles in female victims of sexual abuse in adolescence or young adulthood in the Catholic Church in Poland. Archive for the Psychology of Religion, 44(1), s. 40-65.


8. Lelonkiewicz, J. (2005). Praca psychoterapeutyczna ze sprawcami przestępstw seksualnych wobec dzieci. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 4(1), 135-143.


9. Stusiński, J., Starowicz-Lew, Z. (2014). Leczenie przestępców seksualnych: W poszukiwaniu optymalnego modelu. Przegląd Więziennictwa Polskiego, 82, 47-68.


10. Więcek-Durańska, A. (2021). Przestępczość seksualna duchownych wobec osób małoletnich–analiza przypadków. Psychiatria Polska, 1-16.


11. Fegert, J. M., Witte, S., Rassenhofer, M., Bohm, B. (2018). Ofiary molestowania seksualnego przez księży, zakonników i pracowników instytucji kościelnych – kontekst i konsekwencje. W: A. Żak i E. Kusz (red.), Seksualne wykorzystywanie małoletnich w Kościele. Problem – odpowiedź Kościoła – doświadczenie polskie (s. 45-77). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum w Krakowie.


12. Kusz, E. (2022). Wykorzystanie seksualne przez osoby duchowne – podatność wiktymizacyjna małoletnich ofiar. W: K. Nowakowski, K. Szarras-Kudzia i S. Przewoźnik (red.), Oblicza wiktymizacji. Ujęcie interdyscyplinarne (s. 15-36). Wydawnictwo Naukowe Akademii Ignatianum.


13. Czub, M. (2015). Zrozumieć dziecko wykorzystywane seksualnie. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.


14. Izdebska, A. (2021). Powtarzanie się przemocy seksualnej w życiu osób z doświadczeniem wykorzystania seksualnego w dzieciństwie. Wydawnictwo Rys. s. 9-42.


15. Dziergawka, A. (2024). Wtórna wiktymizacja ofiar przestępstw seksualnych – aspekty normatywne i praktyczne. PRAWO W DZIAŁANIU. SPRAWY KARNE, 57, s. 164-188.


16. Sajkowska, M. (red.). (2010). Dziecko wykorzystywane seksualnie: diagnoza, interwencje, pomoc psychologiczna. Fundacja Dzieci Niczyje. Str. 69-88


17. Levenkron, S., Levenkron, A. (2010). Skradzione jutro: Jak zrozumieć i leczyć kobiety wykorzystywane seksualnie w dzieciństwie. Czarna Owca.


18. Kusz, E. (2020). Profilaktyka wykorzystywania seksualnego w Kościele katolickim. Dziecko krzywdzone. Teoria, badania, praktyka, 19(2), 235-261.


19. Seredyńska, A. (2019). W stronę profilaktyki wykorzystywania seksualnego małoletnich w Kościele. Studia Paedagogica Ignatiana, 22(3), 191-196


20. Majer, P. (2021). Odpowiedzialność kanoniczno-prawna przełożonych kościelnych w przypadku przestępstw seksualnych duchownych wobec małoletnich. W: M. Cholewa, P. Studnicki (red,), Wykorzystywanie seksualne osób małoletnich. Ujęcie interdyscyplinarne. Część I. (s. 295-330). Kraków: Wydawnictwo Scriptum.

Płachecka, A. (2017). Pedofilia w Kościele katolickim za pontyfikatów Benedykta XVI i papieża Franciszka. Świat Idei i Polityki, 16(1), 301-323.

Terry, K. J., Smith, M. L., Schuth, K., Kelly, J. R., Vollman, B. i Massey, C. (2011). The causes and context of sexual abuse of minors by Catholic priests in the United States, 1950-2010. In United States Conference of Catholic Bishops, Washington, DC.